ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Full C. V. in Greek language
| c_o_s_t_i_s__cv_2024__επιλογές.pdf |
Κ ω σ τ ή ς ( Τριανταφύλλου )
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο ParisVIII, Γαλλία, Εικαστικές και Οπτικοακουστικές Τέχνες και Φιλοσοφία. Σταματάει τις σπουδές του στο επίπεδο τού Doctorat d'état με τον φιλόσοφο J. F. Lyotard 1974-76, Επίτ. Εντετ. Καθηγητής στο τμήμα Φιλοσοφίας του Paris VIII υπό την διεύθυνση του καθηγητή F. Chatelet. Σκηνοθετεί την μεγάλου μήκους ταινία Saga of a City, που προβάλλεται στο Φεστ. Πειραματικού Κινηματογράφου στο Παρίσι, στον κ/φο Racine.Το 1968 στην Αθήνα, οργανώνει την καλλιτεχνική ομάδα του " Λωτού ” -από αυτήν και το περιοδικό της ξεκίνησαν πολλοί ποιητές, συγγραφείς και καλλιτέχνες. Εχει πάρει μέρος σε πολλές διεθνείς συναντήσεις και έχουν εκδοθεί βιβλία του.Η χούντα τον καταδιώκει κι έτσι από το 1972 ζεί και εργάζεται στο Παρίσι. Στο βιβλίο του ποίησης και σχεδίων Αποσπάσματα 1967-1973 (Φεβρουάριος 1974, εκδ. Λ. Γιοβάνη, Aθήvα. Βιβλίο +ολικής ποιητικής αίσθησης, σελίδες 64. | β’ έκδοση, εκδόσεις Εξαρχεια, 2015.) καταθέτει την άποψή του που χαρακτηρίζει την ελευθερία που διακατέχει το πνεύμα των έργων του έως σήμερα. ‘Ετσι, αναφερόμενος στον αναγνώστη λέει: προσοχή, σε θεωρώ ποιητή των πάντων. Μέσα σ' αυτή τη λογική γίνεται ο εμψυχωτής της αυτόνομης ομάδας Κρακ στην Αθήνα (1974-76) όπου οι κοινωνικές και αισθητικές παρεμβάσεις της γίναν γνωστές γιά την ριζοσπαστικότητά τους. Η πολυδιάστατη δράση του φέρνει στα όριά της την καλλιτεχνική πράξη, αντιμέτωπη με τα μεγάλα ερωτήματα, επανατοποθετώντας τις έννοιες ατομικότητα-συλλογικότητα, ιδιωτικός και δημόσιος χώρος, ορατό-μη ορατό.Στα δρώμενά του ιχνηλατεί απελευθερωτικούς δρόμους της σκέψης και της δημιουργικής παρέμβασης, θέτοντας σε αμφισβήτηση τον ρόλο της τέχνης, αναιρώντας και το ίδιο το αποτέλεσμά του υπεραμυνόμενος της διαδικασίας τέχνης.
Από το 1969, η ζωγραφική του με το χαρακτηριστικό σημείο αναφοράς τον τρελό, την σειρά των κόκκινων κεφαλιών παράλληλα με τις μολυβένιες μάσκες του, ερευνά και καταγράφει την ανθρώπινη φιγούρα σαν έκφραση των προβληματισμών του ατόμου και της κοινωνίας, του εσωτερικού αλλά και του περιβάλλοντα εξωτερικού χώρου. Ο τρελός σκέφτεται και αντιστέκεται στον παραλογισμό και την υποκρισία αυτής της κοινωνίας. Μέσα στο κεφάλι του μπορούμε να δούμε, σαν από μια τρύπα, την σκέψη του. Στη συνέχεια τα ζωγραφικά του έργα γίνονται ακριβώς το περιεχόμενο της σκέψης αυτής, χωρίς την περιβάλλουσα φιγούρα του τρελού. Η μαυρόασπρη ζωγραφική του της δεκαετίας 70-80 είναι ένας ολοκληρωμένος κύκλος έρευνας εκφραστικής, που ξεκινώντας από το παραστατικό περνάει στην αφαίρεση και την εννοιοδότηση της ιστορίας της τέχνης. Ετσι το 1976 με το έργο του “ Σιωπή: το ποίημα βρίσκεται πάνω στην μελανοταινία." περνάει στην Οπτική Ποίηση, στο έργο “ 3=1 " του 1978 σε τρείς διαφορετικές στάσεις το ίδιο χέρι συνδιαλέγεται με την εννοιολογία, τη ματιέρα και τη συγκεκριμενοποίηση της εικόνας, στο “ Neo-Neo " του 1979 επεξεργάζεται την κριτική του συστήματος της τέχνης. Ο καθοριστικός άξονας μεταφοράς μηνυμάτων στην τέχνη της επικοινωνίας που ασκεί έως σήμερα, προσδιορίστηκε αυτή τη δεκαετία. Από το 1983 εισάγει την έννοια της υπαλλαγής στην εικόνα και δημιουργεί τη σειρά τών κολλάζ Mediassemblages, όπου οι νέες τυπωμένες χρωματικές εμπειρίες έρχονται σε αντιπαράθεση με την εννοιολογία που εμπεριέχουν, συνθέτοντας διαφοροποιημένα νοήματα. Συνεχίζοντας αυτή τη μελέτη χρώματος- εννοιολογίας, το 1985 ξεκινάει το συνολικό έργο “ Ρευστότητα στερεοποιημένη " όπου με τα επιθετικά μεταλλικά χρώματα -της καθημερινής οπτικής συνδιαλλαγής μας- καταγράφει την ενέργεια εκείνη που ψάχνει την ανανεώσιμη πηγή της επικοινωνίας. Από το 1986 το φαινόμενο του κεραυνού είναι στο επίκεντρο της έρευνάς του. Απο την πρώτη ηλεκτρονική εμφάνιση του κεραυνού κι έχοντας μαγευτή απο την δυναμική ενεργειακή γραμμή του άρχισε να μιλάει για τον φυσικό κεραυνό που μας περιβάλει.
Παρεμβαίνοντας στο νόημα τού έργου τέχνης και αναπτύσσοντας την συμμετοχή του θεατή στον κύκλο των λαβυρινθικών εγκαταστάσεων ο Λαβύρινθος ή το κενό μνημείο, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1989 στο προάυλιο και τους εσωτερικούς χώρους του Γαλ. Ινστ. Αθ., και είναι αφιερωμένος στη Γαλ.Επανάσταση- ο ηλεκτρονικός κεραυνός βρήκε το εννοιολογικό του περιεχόμενο για να πρωτοπαρουσιαστεί. Τα όρια-κεφάλια από διαφανή καθρέφτη ορίζουν τις λαβυρινθικές διαδρομές, ένα από αυτά τα διαφανή όρια δημιουργήθηκε με την σύμπραξη του Κ.Καστοριάδη. Η ανθρώπινη συμμετοχή στην διαμόρφωση του διανοητικού χώρου κι ο συγκερασμός της σημερινής ατομικής και κοινωνικής ευθύνης και της ιστορικής τους εμπειρίας, χαρακτηρίζουν την λαβυρινθική εγκατάστασή του σαν αυτογνωσία προς τη χειραφέτηση και προσδιορίζουν το ζητούμενο: το κενό μνημείο και την πλήρωσή του από την συμμετοχή μας. Στήνει μια γέφυρα, ανάμεσα στο έργο τέχνης και τον θεατή, που είναι επικοινωνία σαν κοινωνός τέχνης, έτσι που η παρουσία του θεατή να γίνεται η σημαίνουσα ανάγνωση τέχνης και βέβαια με αλληλεπιδραστική σημασία, μια που χωρίς αυτόν το νόημα μένει ένα κενό μνημείο. Στή σειρά των λαβυρινθικών εγκαταστάσεων ειναι και αυτές που εστιάστηκαν στην περιοχή ανάμεσα στα σύνορα, no man's land, με πρώτη παρουσίαση το 1990 όπου αναδεικνύονται καθημερινά αντικείμενα στα στοιχεία εκείνα της λαβυρινθικής σκέψης που δίνουν νόημα στη καθολική εμπειρία της ζωής. Εδώ η τέχνη της καθημερινότητας αναφέρεται στην αποσπασματική ταινία μιας ζωής ή μιάς στιγμής όπου με χρονομέτρη τον επαναληπτικό ήχο του κεραυνού συνθέτει τις ουσιαστικές στιγμές μιάς ανθρώπινης πορείας που φορτίζουν την τελετουργία της έκρηξης. Έχει πραγματοποιήσει 30 ατομικές εκθέσεις σε Aιθ. Τέχνης και Μουσεία στην Ευρώπη και έχει πάρει μέρος σε πάνω από 100 διεθνείς ομαδικές εκθέσεις όπως και σε πολλά συνέδρια | συμπόσια Τέχνης Τεχνολογίας και Ποίησης και Νέων Τεχνολογιών. Έργα του βρίσκονται σε Μουσεία κι Ιδιωτικές Συλλογές στην Ελλάδα, στην Γαλλία, στο Βέλγιο, την Γερμανία κι αλλού .
==================================================================================================>
«Αν οι άνθρωποι από καιρό σε καιρό δεν έλεγαν ένα “όχι”, αν δεν αποφάσιζαν να μην υπακούσουν σε νόμους που είχαν πάψει να θεωρούν δίκαιους, η δημοκρατία δεν θα ήταν ζωντανή. Η ανυπακοή είναι η προϋπόθεση της δημοκρατίας, όχι η τυφλή υπακοή. Η ανυπακοή είναι η ατμομηχανή της ανθρώπινης προόδου».Χ.Ζιν
Costis, Athens, 1950.
Visual artist and poet • Studied in Athens and Paris • He stopped his studies at the level of Doctorat d’ Etat, under J.F. Lyotard • In 1969 his first collage is published and he has his first solo exhibition, showcasing lead sculptures • He is the editor of two literary and art magazines published in Athens, Lotus (Λωτός, 1968-1972) and Praxis (Πράξη 1972) • His first book of poetry is published in Athens in February 1974 • Since 1970, he has been a regular contributor of essays, articles, poems, and drawings to many magazines • In 1975 his first Performance takes place at an art gallery in Athens • In 1976, using synthi100, he creates the music score of his film Saga of a city • The same year he starts creating mixed works of visual poetry • From 1986 onward, the lightning phenomenon is at the core of his research • A prolific artist, Costis has had 32 solo shows in galleries and museums in Europe and has participated in more than 100 international group shows • He is also engaged in a variety of projects and conferences / symposia on art, New Technologies, and poetry • Work by the artist is held in public museums and private collections, most notably in Greece, France, Belgium, and Germany • For more detailed information: http://www.costis.eu •
Κ ω σ τ ή ς
Αθήνα,1950.Εικαστικός καλλιτέχνης και ποιητής. Πανεπιστημιακές σπουδές στην Αθήνα και το Παρίσι. Το 1969 δημοσιεύεται το πρώτο του collage και πραγματοποιεί την πρώτη του έκθεση με γλυπτά από μολύβι. Οργανώνει στην Αθήνα δύο περιοδικά λόγου & τέχνης, τον Λωτό 1968-1972 και την Πράξη 1972. Το πρώτο του βιβλίο ποίησης κυκλοφορεί τον Φεβρουάριο του 1974 στην Αθήνα. Από το 1970 έως σήμερα δημοσιεύει σε ποιοτικά περιοδικά σχέδια, ποιήματα, πεζά και δοκίμια. Δουλεύοντας στο synthi 100, δημιούργησε το ηχητικό υπόστρωμα της κινηματογραφικής του ταινίας Saga of a city, 1976. Από το 1976 αρχίζει μεικτά έργα οπτικής ποίησης. Πρώτο δρώμενο( performance ) σε Αιθ. Τέχνης στην Αθήνα το 1975. Από το 1986 το φαινόμενο του κεραυνού είναι στο επίκεντρο της έρευνάς του. Έχει πραγματοποιήσει 32 ατομικές εκθέσεις σε Aιθ. Τέχνης και Μουσεία στην Ευρώπη και έχει πάρει μέρος σε πάνω από 100 διεθνείς ομαδικές εκθέσεις όπως και σε πολλά συνέδρια/συμπόσια Τέχνης Τεχνολογίας και Ποίησης και Νέων Τεχνολογιών. Έργα του βρίσκονται σε Μουσεία και ιδιωτικές Συλλογές στην Ελλάδα, στην Γαλλία, στο Βέλγιο, την Γερμανία κι αλλού. Περισσότερες πληροφορίες στο: http://www.costis.eu
Κ ω σ τ ή ς
Αθήνα,1950.Εικαστικός καλλιτέχνης και ποιητής. Πανεπιστημιακές σπουδές στην Αθήνα και το Παρίσι. Το 1969 δημοσιεύεται το πρώτο του collage και πραγματοποιεί την πρώτη του έκθεση με γλυπτά από μολύβι. Οργανώνει στην Αθήνα δύο περιοδικά λόγου & τέχνης, τον Λωτό 1968-1972 και την Πράξη 1972. Το πρώτο του βιβλίο ποίησης κυκλοφορεί τον Φεβρουάριο του 1974 στην Αθήνα. Από το 1970 έως σήμερα δημοσιεύει σε ποιοτικά περιοδικά σχέδια, ποιήματα, πεζά και δοκίμια. Δουλεύοντας στο synthi 100, δημιούργησε το ηχητικό υπόστρωμα της κινηματογραφικής του ταινίας Saga of a city, 1976. Από το 1976 αρχίζει μεικτά έργα οπτικής ποίησης. Πρώτο δρώμενο( performance ) σε Αιθ. Τέχνης στην Αθήνα το 1975. Από το 1986 το φαινόμενο του κεραυνού είναι στο επίκεντρο της έρευνάς του. Έχει πραγματοποιήσει 32 ατομικές εκθέσεις σε Aιθ. Τέχνης και Μουσεία στην Ευρώπη και έχει πάρει μέρος σε πάνω από 100 διεθνείς ομαδικές εκθέσεις όπως και σε πολλά συνέδρια/συμπόσια Τέχνης Τεχνολογίας και Ποίησης και Νέων Τεχνολογιών. Έργα του βρίσκονται σε Μουσεία και ιδιωτικές Συλλογές στην Ελλάδα, στην Γαλλία, στο Βέλγιο, την Γερμανία κι αλλού. Περισσότερες πληροφορίες στο: http://www.costis.eu
ΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟ
Συνεντεύξεις / Interviews
τελευταίες / recent ones
2025
|
| ||
ΤΕΧΝΕΣ/ΝΕΑ. 15.10.2025
Κ Ω Σ Τ Η Σ – ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ
Εικαστική έκθεση στη Roma Gallery
Η έκθεση, την οποία επιμελείται η ιστορικός τέχνης Άλια Τσαγκάρη, πραγματεύεται τη συγκρότηση ενός νέου οπτικού αλφαβήτου δομικών μορφών. Το αλφάβητο αυτό αρθρώνεται μέσα από μια σειρά φωτογραφικών αποτυπώσεων ηλεκτρικών εκφορτίσεων κεραυνών, τους οποίους ο καλλιτέχνης παράγει στο εργαστήριό του, αξιοποιώντας ένα τυπωμένο ηλεκτρονικό κύκλωμα δικής του επινόησης. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοποριακής διαδικασίας, η αμιγώς λευκή έκρηξη του κεραυνού μεταστοιχειώνεται σε βαθιές μπλε αύρες μέσω ενός κοίλου κατόπτρου Murano. Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις αποτυπώνονται ως ριζωματικές μορφές και ηλεκτροφορητικές απολήξεις, συγκροτώντας έναν ιδιότυπο οπτικό κώδικα που υπερβαίνει τη γραμμικότητα της συμβατικής γραφής.
Η συστηματική διερεύνηση των μορφοπλαστικών ιδιοτήτων των κεραυνών αποτελεί, ήδη από το 1989, κεντρικό άξονα της καλλιτεχνικής εργασίας του Κωστή. Σ’ αυτήν, ο κεραυνός δεν αντιμετωπίζεται ως απλό φυσικό φαινόμενο προς καταγραφή, αλλά παράγεται από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, προσλαμβάνοντας ανθρώπινη διάσταση και συνδεόμενος άμεσα με την αισθητηριακή εμπειρία απέναντι στο ηλεκτρικό πεδίο, δηλαδή στην ίδια την ηλεκτρική φύση του σύμπαντος. Πρώτο έργο αυτής της ενότητας υπήρξε ο Λαβύρινθος ή Το Κενό μνημείο (1989), μία σύνθετη εγκατάσταση με διαφανείς καθρέφτες, πέτρινες κατασκευές, πανό διαδήλωσης και ηλεκτρονικό κεραυνό, η οποία παρουσιάστηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών με αφορμή τη διακοσιοστή επέτειο της Γαλλικής Επανάστασης. Το έργο αυτό αποτέλεσε πολυεπίπεδο σχόλιο πάνω στη ζωή και τον θάνατο, την παρουσία και την απουσία, εγκαινιάζοντας παράλληλα τη μακρόχρονη ενασχόληση του Κωστή με τον κεραυνό ως πρωταρχικό μέσο καλλιτεχνικής γραφής.
Κ Ω Σ Τ Η Σ – ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ
Εικαστική έκθεση στη Roma Gallery
Η έκθεση, την οποία επιμελείται η ιστορικός τέχνης Άλια Τσαγκάρη, πραγματεύεται τη συγκρότηση ενός νέου οπτικού αλφαβήτου δομικών μορφών. Το αλφάβητο αυτό αρθρώνεται μέσα από μια σειρά φωτογραφικών αποτυπώσεων ηλεκτρικών εκφορτίσεων κεραυνών, τους οποίους ο καλλιτέχνης παράγει στο εργαστήριό του, αξιοποιώντας ένα τυπωμένο ηλεκτρονικό κύκλωμα δικής του επινόησης. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοποριακής διαδικασίας, η αμιγώς λευκή έκρηξη του κεραυνού μεταστοιχειώνεται σε βαθιές μπλε αύρες μέσω ενός κοίλου κατόπτρου Murano. Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις αποτυπώνονται ως ριζωματικές μορφές και ηλεκτροφορητικές απολήξεις, συγκροτώντας έναν ιδιότυπο οπτικό κώδικα που υπερβαίνει τη γραμμικότητα της συμβατικής γραφής.
Η συστηματική διερεύνηση των μορφοπλαστικών ιδιοτήτων των κεραυνών αποτελεί, ήδη από το 1989, κεντρικό άξονα της καλλιτεχνικής εργασίας του Κωστή. Σ’ αυτήν, ο κεραυνός δεν αντιμετωπίζεται ως απλό φυσικό φαινόμενο προς καταγραφή, αλλά παράγεται από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, προσλαμβάνοντας ανθρώπινη διάσταση και συνδεόμενος άμεσα με την αισθητηριακή εμπειρία απέναντι στο ηλεκτρικό πεδίο, δηλαδή στην ίδια την ηλεκτρική φύση του σύμπαντος. Πρώτο έργο αυτής της ενότητας υπήρξε ο Λαβύρινθος ή Το Κενό μνημείο (1989), μία σύνθετη εγκατάσταση με διαφανείς καθρέφτες, πέτρινες κατασκευές, πανό διαδήλωσης και ηλεκτρονικό κεραυνό, η οποία παρουσιάστηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών με αφορμή τη διακοσιοστή επέτειο της Γαλλικής Επανάστασης. Το έργο αυτό αποτέλεσε πολυεπίπεδο σχόλιο πάνω στη ζωή και τον θάνατο, την παρουσία και την απουσία, εγκαινιάζοντας παράλληλα τη μακρόχρονη ενασχόληση του Κωστή με τον κεραυνό ως πρωταρχικό μέσο καλλιτεχνικής γραφής.
Κ Ω Σ Τ Η Σ, Λαβύρινθος ή Το Κενό μνημείο, 1989, Γαλλικό Ινστιτούτοο Αθηνών.
Αναλογιζόμενη τις εκθεσιακές μεταμορφώσεις του κεραυνού – από τον Λαβύρινθο έως το πρόσφατο έργο – η επιμελήτρια της έκθεσης Άλια Τσαγκάρη επισημαίνει: «Το Μπλε Αλφάβητο του Κωστή απαντά στο αίτημα των θεωρητικών της πρωτοπορίας του 20ού αιώνα για μία νέα «γραφή του φωτός», ενσωματώνοντας την τυχαιότητα και την εφήμερη χρονικότητα της ηλεκτρικής εκκένωσης σε έναν εξωγλωσσικό κώδικα επικοινωνίας. Ο ριζωματικός αυτός κώδικας, μέρος ενός ευρύτερου σώματος οπτικής ποίησης, ενεργοποιεί μία ρέουσα, πολυπολική και μη-γραμμική αισθητηριακή αντίληψη, τόσο του φαινομένου του κεραυνού όσο και της ίδιας της γραφής».
Η μετατροπή της ενέργειας σε μορφή και, εν συνεχεία, σε γραφή καθίσταται εφικτή χάρη σε μια παγκόσμια πρωτοπορία: το τυπωμένο ηλεκτρονικό κύκλωμα που σχεδίασε και υλοποίησε ο Κωστής, μέσω του οποίου παράγει ο ίδιος την ηλεκτρική εκκένωση. Με τον τρόπο αυτό, ο καλλιτέχνης δημιουργεί τον κεραυνό ex nihilo, εγγράφοντας την ηλεκτρική ενέργεια στο πεδίο της τέχνης ως συμπαγές και ολοκληρωμένο φαινόμενο. Αυτή η ηλεκτρισμένη εικονοποιία ριζωματικών μορφών συνιστά δομικό στοιχείο μιας νέας, αστραποβόλας γραφής· μιας αυθεντικής «γραφής του φωτός», η οποία υπερβαίνει την παραδοσιακή εικονογραφία της αστραπής και συγκροτεί το ιδιαίτερο αλφάβητο του Κωστή.
Η εικονογραφική και τεχνολογική σημασία της συμβολής του Κωστή αναδεικνύεται από την ένταξη έργων του σε θεσμικές συλλογές στην Ελλάδα (Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου) και στο εξωτερικό (Musée Electropolis, Μιλούζ), όπου συνυπάρχουν με έργα καλλιτεχνών όπως οι Raoul Dufy, Man Ray και Julio Le Parc. Η διεθνής απήχηση του έργου του επιβεβαιώνεται και από τη συμμετοχή του σε εκθέσεις σε καίρια μουσεία και ιδρύματα (π.χ. Espace Electra, Παρίσι· Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη), καθώς και από τη θεωρητική αναγνώρισή του από διακεκριμένους κριτικούς, μεταξύ των οποίων ο Pierre Restany.
Η έκθεση Κ Ω Σ Τ Η Σ – ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ πλαισιώνεται από βίντεο κεραυνών σε αργή κίνηση, συνοδευόμενο από πρωτότυπη ηλεκτρονική μουσική σύνθεση του Κώστα Μαντζώρου.
Παράλληλα, τεκμηριώνεται με έκδοση η οποία περιλαμβάνει κείμενα του ιστορικού τέχνης Jacques Donguy, της Δρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας Μορφίας Μάλλη, καθώς και της ιστορικού τέχνης και επιμελήτριας της έκθεσης Άλιας Τσαγκάρη.
Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών.
TODAY PRESS από τον ποιητή Κωνσταντίνο Μπούρα.
athinorama.gr
ΤΕΧΝΕΣ
Βροντές κι αστραπές στη Roma Gallery:
ο Κ ω σ τ ή ς μετατρέπει τον ηλεκτρισμό σε σύγχρονη τέχνη.
Με αφορμή τη νέα του έκθεση «Μπλε Αλφάβητο», μιλήσαμε με τον καταξιωμένο καλλιτέχνη
για την εμμονή του με τους κεραυνούς και πώς τα έργα του είναι μια απόπειρα να έρθουμε πιο κοντά στη φύση.
ΓΡΑΦΕΙ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗ
04 Νοεμβρίου , 2025
Ακόμα κι αν δεν είστε εξοικειωμένοι με το έργο του Κωστή (Τριανταφύλλου) σίγουρα θα έχει πάρει το μάτι σας τα αλλόκοτα έργα του, τα οποία κοσμούν αρκετά γνωστά ελληνικά (και διεθνή) μουσεία. Όπως οι εγκαταστάσεις που μέχρι πρότινος κοσμούσαν τον τρίτο όροφο της Εθνικής Πινακοθήκης, καθώς και ορισμένα έργα που ανήκουν στη συλλογή του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Η ιδιαιτερότητα των έργων του Κωστή έγκειται στο γεγονός ότι, πολύ απλά, βασίζονται στη δημιουργία κεραυνών. Και κάπου εδώ ίσως αναρωτηθείτε "μα πώς κάνεις τέχνη με έναν κεραυνό;". Μια ματιά στην πολύχρονη καριέρα του Κωστή θα σας λύσει οποιαδήποτε απορία.
"Κάθε μου έργο είναι μια προσπάθεια να εμφανίσω στον θεατή τον κεραυνό" μας λέει όταν τον συναντήσαμε στη Roma Gallery, για να συζητήσουμε για τη νέα του έκθεση, "Μπλε Αλφάβητο". Ο καλλιτέχνης συνεργάζεται χρόνια με την γκαλερί και είναι η πρώτη φορά που, αντί για τις εντυπωσιακές εικαστικές εγκαταστάσεις που δημιουργεί κεραυνούς, παρουσιάζει μία ολοκαίνουργια φωτογραφική σειρά, η οποία απαθανατίζει το εφήμερο.
Πριν όμως αναλύσουμε το "Μπλε Αλφάβητο", ας κάνουμε μια αναδρομή στο παρελθόν και, συγκεκριμένα, στο 1989, όταν ο Κωστής έφτιαξε έναν ηλεκτρονικό μηχανισμό που παράγει κεραυνούς. Το έργο του "Ο Λαβύρινθος ή το Κενό Μνημείο" παρουσιάστηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, με αφορμή τη διακοσιοστή επέτειο της Γαλλικής Επανάστασης. Έκτοτε, οι κεραυνοί και ο ηλεκτρισμός κυριαρχούν στην τέχνη του Κωστή. "Τότε δεν ήταν κεραυνός, αλλά μια μικρή σπίθα" παραδέχεται ο καλλιτέχνης για την πρώτη φορά που κατάφερε να δημιουργήσει ηλεκτρονικό κεραυνό. Αλλά πώς προέκυψε αυτή η ιδέα;
"Κάθε μου έργο είναι μια προσπάθεια να εμφανίσω στον θεατή τον κεραυνό" μας λέει όταν τον συναντήσαμε στη Roma Gallery, για να συζητήσουμε για τη νέα του έκθεση, "Μπλε Αλφάβητο". Ο καλλιτέχνης συνεργάζεται χρόνια με την γκαλερί και είναι η πρώτη φορά που, αντί για τις εντυπωσιακές εικαστικές εγκαταστάσεις που δημιουργεί κεραυνούς, παρουσιάζει μία ολοκαίνουργια φωτογραφική σειρά, η οποία απαθανατίζει το εφήμερο.
Πριν όμως αναλύσουμε το "Μπλε Αλφάβητο", ας κάνουμε μια αναδρομή στο παρελθόν και, συγκεκριμένα, στο 1989, όταν ο Κωστής έφτιαξε έναν ηλεκτρονικό μηχανισμό που παράγει κεραυνούς. Το έργο του "Ο Λαβύρινθος ή το Κενό Μνημείο" παρουσιάστηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, με αφορμή τη διακοσιοστή επέτειο της Γαλλικής Επανάστασης. Έκτοτε, οι κεραυνοί και ο ηλεκτρισμός κυριαρχούν στην τέχνη του Κωστή. "Τότε δεν ήταν κεραυνός, αλλά μια μικρή σπίθα" παραδέχεται ο καλλιτέχνης για την πρώτη φορά που κατάφερε να δημιουργήσει ηλεκτρονικό κεραυνό. Αλλά πώς προέκυψε αυτή η ιδέα;
Κ ω σ τ ή ς , "Όραση-Όραμα", 1989,
αέρας, ηλεκτρονικός κεραυνός, κοίλος καθρέφτης, σίδηρος
Στόχος είναι να πείσουμε το κοινό
να μη φοβάται τα φυσικά φαινόμενα,
αλλά να επιχειρήσει να τα κατανοήσει".
"Φτάσαμε τότε σε μία εποχή μεταμοντερνισμού, όπου το μόνο που είχε παραχθεί ήταν τυχαίες συμπεριφορές τέχνης ή αρχιτεκτονικής, με αποτέλεσμα να μην είναι ενδιαφέροντα αυτά τα οποία γίνονται ή να είναι απλώς της μόδας" αναφέρει ο Κωστής.
"Ήμασταν κατά του μεταμοντέρνου, θεωρώντας τους εαυτούς μας συνεχιστές του μοντέρνου. Η πραγματικότητα μάς δικαίωσε, καθώς ήμασταν εναλλακτικοί, πειραματικοί, ερευνητικοί – σαν συνεχιστές, όμως, του μοντέρνου. Βεβαίως, για εμένα το μεταμοντέρνο ήταν ουσιαστικά συνέχεια του μοντέρνου, αλλά χωρίς οποιαδήποτε συνάφεια, και απώθησε πολλούς θεατές από τα μουσεία και τις γκαλερί, γιατί δεν ήταν κάτι που τους συγκινούσε". Στόχος, λοιπόν, του Κωστή – όπως και πολλών άλλων δημιουργών της γενιάς του – ήταν "να υπάρξει μία σπίθα μέσα σε μία σύγχρονη τέχνη (και κοινωνία) που έβλεπα να κατευθύνεται προς μία λάθος κατεύθυνση".
να μη φοβάται τα φυσικά φαινόμενα,
αλλά να επιχειρήσει να τα κατανοήσει".
"Φτάσαμε τότε σε μία εποχή μεταμοντερνισμού, όπου το μόνο που είχε παραχθεί ήταν τυχαίες συμπεριφορές τέχνης ή αρχιτεκτονικής, με αποτέλεσμα να μην είναι ενδιαφέροντα αυτά τα οποία γίνονται ή να είναι απλώς της μόδας" αναφέρει ο Κωστής.
"Ήμασταν κατά του μεταμοντέρνου, θεωρώντας τους εαυτούς μας συνεχιστές του μοντέρνου. Η πραγματικότητα μάς δικαίωσε, καθώς ήμασταν εναλλακτικοί, πειραματικοί, ερευνητικοί – σαν συνεχιστές, όμως, του μοντέρνου. Βεβαίως, για εμένα το μεταμοντέρνο ήταν ουσιαστικά συνέχεια του μοντέρνου, αλλά χωρίς οποιαδήποτε συνάφεια, και απώθησε πολλούς θεατές από τα μουσεία και τις γκαλερί, γιατί δεν ήταν κάτι που τους συγκινούσε". Στόχος, λοιπόν, του Κωστή – όπως και πολλών άλλων δημιουργών της γενιάς του – ήταν "να υπάρξει μία σπίθα μέσα σε μία σύγχρονη τέχνη (και κοινωνία) που έβλεπα να κατευθύνεται προς μία λάθος κατεύθυνση".
Ένα νέο εικαστικό αλφάβητο.
Όσο και να παρατηρήσεις τα ιδιόμορφα έργα του Κωστή, πολλές φορές δεν προλαβαίνεις να δεις τον ίδιο τον κεραυνό. Ανοιγοκλείνεις τα μάτια σου και τον χάνεις. Για πρώτη φορά, όμως, ο καλλιτέχνης μας δίνει την ευκαιρία όχι μόνο να δούμε τη μικροσκοπική σπίθα που παράγει το μηχάνημα, αλλά και να την αναλύσουμε περαιτέρω, μέσα από τις εκτυπώσεις του "Μπλε Αλφαβήτου".
Η έκθεση, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Άλιας Τσαγκάρη, περιλαμβάνει μια σειρά φωτογραφικών αποτυπώσεων ηλεκτρονικών εκφορτίσεων κεραυνών. Εδώ, η λευκή έκρηξη του κεραυνού μεταστοιχειώνεται σε βαθιές μπλε αύρες μέσω ενός κοίλου καθρέφτη Murano, και έτσι δημιουργείται ένα πολύ ιδιαίτερο οπτικό αλφάβητο, καθώς αυτό περισσότερο παραπέμπει σε ιδεογράμματα, παρά σε γράμματα ενός κανονικού αλφαβήτου. Στόχος είναι να αναδειχθούν στοιχεία που δεν εντοπίζονται με γυμνό μάτι και να γίνει μία γενικότερη τεκμηρίωση της εφημερότητας του αρχικού έργου και διερεύνηση της τυχαιότητας. Παράλληλα, όπως μας είπε η Άλια Τσαγκάρη, είναι και μια ευκαιρία όχι μόνο οι παλιότεροι να θυμηθούν το έργο του Κωστή, αλλά και να το ανακαλύψει ένα νέο, ευρύτερο κοινό.
Η έκθεση, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Άλιας Τσαγκάρη, περιλαμβάνει μια σειρά φωτογραφικών αποτυπώσεων ηλεκτρονικών εκφορτίσεων κεραυνών. Εδώ, η λευκή έκρηξη του κεραυνού μεταστοιχειώνεται σε βαθιές μπλε αύρες μέσω ενός κοίλου καθρέφτη Murano, και έτσι δημιουργείται ένα πολύ ιδιαίτερο οπτικό αλφάβητο, καθώς αυτό περισσότερο παραπέμπει σε ιδεογράμματα, παρά σε γράμματα ενός κανονικού αλφαβήτου. Στόχος είναι να αναδειχθούν στοιχεία που δεν εντοπίζονται με γυμνό μάτι και να γίνει μία γενικότερη τεκμηρίωση της εφημερότητας του αρχικού έργου και διερεύνηση της τυχαιότητας. Παράλληλα, όπως μας είπε η Άλια Τσαγκάρη, είναι και μια ευκαιρία όχι μόνο οι παλιότεροι να θυμηθούν το έργο του Κωστή, αλλά και να το ανακαλύψει ένα νέο, ευρύτερο κοινό.
Η Άλια Τσαγκάρη επέλεξε την σειρά φωτογραφικών αποτυπώσεων που "είχαν φορμαλιστικό ενδιαφέρον και αναδείκνυαν την αύρα του κεραυνού και πώς διαμορφώνεται. Σκέφτηκα τι θα μπορούσαν να θυμίζουν τα σχήματα. Κάποιες μορφές που θα δείτε είναι πιο χορευτικές και άλλες πιο μινιμαλιστικές, γιατί προσπαθούσα να είναι ισορροπημένη η επιμέλεια ώστε να μην κουράζει τον θεατή η έκθεση. Τελικά, η επιλογή των έργων βασίστηκε σε ένα ιδεατό οπτικό αλφάβητο, ώστε να σχηματίζεται ένα σύστημα αναφορών, δηλαδή μια αφήγηση". Παράλληλα με τις φωτογραφίες, παρουσιάζεται μια βίντεο-εγκατάσταση με φόντο τις μπλε αστραπές σε αργή κίνηση, τις οποίες "ντύνει" ο Κώστας Μαντζώρος.
Τόσο το "Μπλε Αλφάβητο" όσο και η γενικότερη πρακτική του Κωστή είναι μια απόπειρα "να εξοικειωθούμε με τα φαινόμενα της φύσης" μας λέει ο καλλιτέχνης. "Να τα αγαπήσουμε, να μην τα φοβόμαστε και να ξέρουμε ότι, ναι, μεν, οι κεραυνοί είναι γιγαντιαίοι όγκοι ενέργειας, αλλά ουσιαστικά ο ρόλος τους είναι να ανανεώνουν την ενέργεια του εδάφους, την οποία ο άνθρωπος απορροφά αν περπατήσει ξυπόλητος. Ισχύει αυτό που λένε πολλοί ότι η ενέργεια μέσα μας "μπαγιατεύει" και γι’αυτό ξεκινούν κινητικά προβλήματα, επομένως χρειάζεται να ασκούμαστε διαρκώς - ο ανθρώπινος οργανισμός είναι κυρίως νερό και λειτουργεί με ηλεκτρισμό. Πολλοί καλλιτέχνες που ασχολήθηκαν με την οικοτεχνολογία, όπως εγώ, προσπαθούν να βρουν τρόπους για να φέρουν τη φύση κοντά στον θεατή. Στόχος είναι να πείσουμε το κοινό να μη φοβάται τα φυσικά φαινόμενα, αλλά να επιχειρήσει να τα κατανοήσει".
Η έκθεση "Μπλε Αλφάβητο" παρουσιάζεται στη Roma Gallery έως τις 15 Νοεμβρίου.
Στη συνέχεια, η έκθεση θα ταξιδέψει στη Γαλλία στήν Gallerie Satellite στο Παρίσι.
| Χανιώτικα_Νέα_Μ.Δρακάκη_-_Κ_ω_σ_τ_ή_ς_.pdf |
https://www.haniotika-nea.gr/os-mple-alfavito/
Το «ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ» σάρωσε τη θέαση µου και µετασχηµάτισε την πρόσληψη µου αιφνίδια, αλλά και αβίαστα σε µια πρωτόγνωρη διαδικασία συναισθηµατικής εµβύθισης στα έργα τέχνης του καλλιτέχνη µε την υπογραφή «COSTIS»!!! Μια δίνη υπέρτατου θαυµασµού µε συστατικά διάδρασης ασυνείδητου και συνειδητού, µε παρέσυρε µε κυρίαρχο το δέος και την απορία µου για τα στάδια της καλλιτεχνικής διεργασίας που δηµιουργήσαν αυτές τις υποβλητικές µπλε ενεργειακές οπτικές δηλώσεις σε µαύρο φόντο… Ή µήπως χορογραφούµενες δονήσεις του µπλε της σκέψης σε σκοτεινό σκηνικό?
Μια νέα κειµενικότητα αναδεικνύεται από τον δηµιουργό ΚΩΣΤΗ ( Τριανταφύλλου) ως εσωτερικότητα του οπτικού συµβάντος του φυσικού φαινοµένου που µε την πολύχρονη σπουδή του ο ίδιος το µετατρέπει σε µια πρωτότυπη καλλιτεχνική δηµιουργία µε συγκλονιστική δυναµική αισθητική και µε πολυτροπικά σηµαίνοντα και σηµαινόµενα….
Η Roma Gallery παρουσίασε µε µεγάλη επισκεψιµότητα την ατοµική έκθεση Κ Ω Σ Τ Η Σ – ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ το χρονικό διάστηµα 16 Οκτωβρίου έως 15 Νοεµβρίου.
Η έκθεση, την οποία επιµελείται η ιστορικός τέχνης Άλια Τσαγκάρη, πραγµατεύεται τη συγκρότηση ενός νέου οπτικού αλφαβήτου δοµικών µορφών
« Το αλφάβητο αυτό αρθρώνεται µέσα από µια σειρά φωτογραφικών αποτυπώσεων ηλεκτρικών εκφορτίσεων κεραυνών, τους οποίους ο καλλιτέχνης παράγει στο εργαστήριό του, αξιοποιώντας ένα τυπωµένο ηλεκτρονικό κύκλωµα δικής του επινόησης. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοποριακής διαδικασίας, η αµιγώς λευκή έκρηξη του κεραυνού µεταστοιχειώνεται σε βαθιές µπλε αύρες µέσω ενός κοίλου κατόπτρου Murano. Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις αποτυπώνονται ως ριζωµατικές µορφές και ηλεκτροφορητικές απολήξεις, συγκροτώντας έναν ιδιότυπο οπτικό κώδικα που υπερβαίνει τη γραµµικότητα της συµβατικής γραφής.
Η συστηµατική διερεύνηση των µορφοπλαστικών ιδιοτήτων των κεραυνών αποτελεί, ήδη από το 1989, κεντρικό άξονα της καλλιτεχνικής εργασίας του Κωστή. Σ’ αυτήν, ο κεραυνός δεν αντιµετωπίζεται ως απλό φυσικό φαινόµενο προς καταγραφή, αλλά παράγεται από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, προσλαµβάνοντας ανθρώπινη διάσταση και συνδεόµενος άµεσα µε την αισθητηριακή εµπειρία απέναντι στο ηλεκτρικό πεδίο, δηλαδή στην ίδια την ηλεκτρική φύση του σύµπαντος. Πρώτο έργο αυτής της ενότητας υπήρξε ο Λαβύρινθος ή Το Κενό µνηµείο (1989), µία σύνθετη εγκατάσταση µε διαφανείς καθρέφτες, πέτρινες κατασκευές, πανό διαδήλωσης και ηλεκτρονικό κεραυνό, η οποία παρουσιάστηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών µε αφορµή τη διακοσιοστή επέτειο της Γαλλικής Επανάστασης. Το έργο αυτό αποτέλεσε πολυεπίπεδο σχόλιο πάνω στη ζωή και τον θάνατο, την παρουσία και την απουσία, εγκαινιάζοντας παράλληλα τη µακρόχρονη ενασχόληση του Κωστή µε τον κεραυνό ως πρωταρχικό µέσο καλλιτεχνικής γραφής.
Αναλογιζόµενη τις εκθεσιακές µεταµορφώσεις του κεραυνού – από τον Λαβύρινθο έως το πρόσφατο έργο – η επιµελήτρια της έκθεσης Άλια Τσαγκάρη επισηµαίνει: «Το Μπλε Αλφάβητο του Κωστή απαντά στο αίτηµα των θεωρητικών της πρωτοπορίας του 20ού αιώνα για µία νέα «γραφή του φωτός», ενσωµατώνοντας την τυχαιότητα και την εφήµερη χρονικότητα της ηλεκτρικής εκκένωσης σε έναν εξωγλωσσικό κώδικα επικοινωνίας. Ο ριζωµατικός αυτός κώδικας, µέρος ενός ευρύτερου σώµατος οπτικής ποίησης, ενεργοποιεί µία ρέουσα, πολυπολική και µη-γραµµική αισθητηριακή αντίληψη, τόσο του φαινοµένου του κεραυνού, όσο και της ίδιας της γραφής».
Η µετατροπή της ενέργειας σε µορφή και, εν συνεχεία, σε γραφή καθίσταται εφικτή χάρη σε µια παγκόσµια πρωτοπορία: το τυπωµένο ηλεκτρονικό κύκλωµα που σχεδίασε και υλοποίησε ο Κωστής, µέσω του οποίου παράγει ο ίδιος την ηλεκτρική εκκένωση. Με τον τρόπο αυτό, ο καλλιτέχνης δηµιουργεί τον κεραυνό ex nihilo, εγγράφοντας την ηλεκτρική ενέργεια στο πεδίο της τέχνης, ως συµπαγές και ολοκληρωµένο φαινόµενο. Αυτή η ηλεκτρισµένη εικονοποιία ριζωµατικών µορφών συνιστά δοµικό στοιχείο µιας νέας, αστραποβόλας γραφής· µιας αυθεντικής «γραφής του φωτός», η οποία υπερβαίνει την παραδοσιακή εικονογραφία της αστραπής και συγκροτεί το ιδιαίτερο αλφάβητο του Κωστή».
Το «ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ» του ΚΩΣΤΗ ( Τριανταφύλλου) στη θέαση του δεν πυροδοτεί ένταση και αγωνία, αλλά αναµφισβήτητα κερδίζει αβίαστα την ευφορία και τον γαλήνιο στοχασµό των αποδεκτών του. Οι µπλε φόρµες των οπτικών στοιχείων των εικαστικών έργων του καλλιτέχνη αναπαύονται µε σχέση αντίστιξης στο σκοτάδι …Το σκοτάδι δεν τις απειλεί, αντίθετα τις φιλοξενεί αντάξια και προβάλλει ιδεατά ως αντιθετικό µαύρο υπόβαθρο την εφήµερη λαµπερή µπλε µοναδικότητα τους !!! Ο CΟSTIS ακινητοποιώντας τον χρόνο, έχει καταφέρει να δαµάζει τις φωτεινές ατίθασες γραµµές που εκτοξεύονται και να τις µετουσιώνει σε ρευστή δυναµική εικαστική ύλη. Οι απλές και µυστηριώδεις εκλάµψεις, διαστέλλουν την οπτική αίσθηση µε µια εκθαµβωτική αιχµαλωσία του πιο γοητευτικού µπλε στην υφήλιο….
Ο K ω σ τ ή ς ( Τριανταφύλλου) αναπαριστά την εγκοσµιότητα του χρόνου και του χώρου των µπλε οπτικών δηλώσεων του, σε έναν ιδεατό εικαστικό µεσότοπο, απόκοσµο και υποβλητικό… Η ποιητική του µετατρέπεται µε την σύλληψη της καλλιτεχνική έκφρασης του σε πολλαπλές φανερώσεις ενός πεδίου πνευµατικής εγρήγορσης και ψυχικής ευδαιµονίας. Καθώς συντελείται το φαινόµενο της ηλεκτροστατικής εκκένωσης, η µεταγραφή του σε έργα τέχνης από τον χαρισµατικό δηµιουργό, µεταβάλλει την όραση σε διόραση και ενόραση. Τα έργα τέχνης του προσκαλούν το κοινό, να µυηθεί στην απόκρυφη εσωτερικότητα των δεδοµένων και των ζητούµενων τους.
Αλληγορική η κατάργηση της φυσικής όρασης µετά την πρώτη επαφή µαζί τους και υποβλητική η προτροπή µε την συναρπαστική µοναδικότητα της αισθητικής τους οντότητας για ιχνηλάτηση του ανεπανάληπτου µπλε που πυροδοτεί την πνευµατικότητα…. Η τέχνη του Κ ω σ τ ή απαλείφει νικηφόρα κάθε τραυµατική εµπειρία φόβου που ίσως έχει εγγραφεί εντός µας, σε κάποια χρονική στιγµή, σε σύνδεση µε τον κεραυνό. Τότε που µαζί µε τον ήχο της βροντής και την αιφνίδια λάµψη της αστραπής η οποία έπεται, εξελίσσεται η διαδικασία του φαινοµένου του κεραυνού και το σκοτάδι διαρρηγνύεται βίαια ….
Το εικαστικό έργο τέχνης είναι µια συνθετική οντότητα τέχνης και επιστήµης, ωραίου και αλήθειας, γνώσης και αισθητικής. Το φαινόµενο του κεραυνού εµπεριέχει δοξασίες φόβο, αλλά και µια υπερβατική δυναµική, µοναδικά φωτεινή σε κάθε της έκφραση. «Τι σας γοητεύει περισσότερο στη σχέση σας µε την αστραπή? Η πρόκληση του ελέγχου της η µεταγραφή της σε µια νέα εκφραστική δυνατότητα , ή µήπως ο µετασχηµατισµός σε κάτι αδύνατο να προκληθεί µε τα υπάρχοντα συµβατικά µέσα? Μια από τις πολλές ερωτήσεις µου που τον βοµβάρδισαν κυριολεκτικά και εκείνος µε υποµονή και ευγένεια τις άκουσε και αφιέρωσε µε εµπιστοσύνη τον πολύτιµο χρόνο του.
Οι άξονες των ερωτηµάτων επενδυµένοι µε το δέος των έργων του κινήθηκαν κατά τη διάρκεια του διαλόγου µας στον αµοιβαίο και συνεχή γόνιµο διάλογο της επιστήµης µε την τέχνη, την πλουραλιστική απόδοση της δυνατότητας των ανοικτών νοηµατοδοτήσεων των έργων του, την ζωογόνο συνοµιλία µε το κοινό του. Και φυσικά δεν έλειψαν οι αναφορές µας στα σχέδια του για τον επόµενο σταθµό της πρωτότυπης έκθεσης, αλλά και για τη δική µου ιδέα το «ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ» να φιλοξενηθεί σε µουσειακό χώρο…( στη δική µας ΜΠΛΕ ∆ΙΑΣΤΑΣΗ του Μουσείου Σχολικής Ζωής, εµπνευσµένη από τις απανωτές γραφές στο ίδιο ΜΠΛΕ ΚΑΡΜΠΟΝ της δεκαετίας του 70).
Ο COSTIS ή Κωστής ( Τριανταφύλλου) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Εικαστικός καλλιτέχνης και ποιητής. Πανεπιστηµιακές σπουδές στην Αθήνα και το Παρίσι. Το 1969 δηµοσιεύεται το πρώτο του collage και πραγµατοποιεί την πρώτη του έκθεση µε γλυπτά από µολύβι. Οργανώνει στην Αθήνα δύο περιοδικά λόγου & τέχνης, τον Λωτό 1968-1972 και την Πράξη 1972. Το πρώτο του βιβλίο ποίησης κυκλοφορεί τον Φεβρουάριο του 1974 στην Αθήνα. Από το 1970 έως σήµερα δηµοσιεύει σε ποιοτικά περιοδικά σχέδια, ποιήµατα, πεζά και δοκίµια. ∆ουλεύοντας στο synthi 100, δηµιούργησε το ηχητικό υπόστρωµα της κινηµατογραφικής του ταινίας Saga of a city, 1976. Από το 1976 αρχίζει µεικτά έργα οπτικής ποίησης. Πρώτο δρώµενο( performance ) σε Αιθ. Τέχνης στην Αθήνα το 1975. Από το 1986 το φαινόµενο του κεραυνού είναι στο επίκεντρο της έρευνάς του. Έχει πραγµατοποιήσει 35 ατοµικές εκθέσεις σε Αίθουσες Τέχνης και Μουσεία στην Ευρώπη και έχει πάρει µέρος σε πάνω από 100 διεθνείς οµαδικές εκθέσεις όπως και σε πολλά συνέδρια/συµπόσια Τέχνης Τεχνολογίας και Ποίησης και Νέων Τεχνολογιών. Έργα του βρίσκονται σε Μουσεία κι Ιδιωτικές Συλλογές στην Ελλάδα, στην Γαλλία, στο Βέλγιο, την Γερµανία κι αλλού.» υποσηµείωση στο site του
Παρακάτω αυτούσιος ο λόγος του χαρισµατικού δηµιουργού συνθετικά αποτυπωµένος µετά τον πολύ ενδιαφέροντα ανοιχτό διάλογο µαζί του :
[…]
Ο παράγων άγνωστος Χ άσκησε την σκέψη και βοήθησε στην αντίληψη κι ανάγνωση του εσωτερικού κι εξωτερικού περιβάλλοντος του ανθρώπου. Το ζητούµενο άγνωστο τροφοδότησε την δηµιουργική έκφραση και ανέπτυξε µορφές πού βοήθησαν στην κατάκτηση δεδοµένων .Τα δεδοµένα µπολιάστηκαν µε τον παράγοντα Χ και για τα άγνωστα αυτά δεδοµένα της σκέψης χρειάστηκε η έρευνα. Η έρευνα κι ο επαναπροσδιορισµός της από την ανακάλυψη, είναι µια συνεχής πορεία που δίνει λόγο ερευνητικής ύπαρξης, όσο στην επιστήµη τόσο και στην τέχνη . Ο φορέας Χ οδήγησε την εκφραστική συµπεριφορά όσο στο ψάξιµο µέσα από την τέχνη και την δυναµική που ανάπτυξε µε τις πολυδιάστατες καταγραφές της, τόσο και στο ψάξιµο µέσα από την επιστήµη, τις οριοθετήσεις της του κόσµου και τις τεχνολογικές της εφαρµογές.
Μέσα στο άγνωστο ταξίδι Χ η τέχνη πάντα επαναπροσδιορίζεται φαντασιακά κι η επιστήµη σταθερά προτάσσει προτάγµατα του άγνωστου που αύριο θα µας γνωρίσει. Όταν ο Χ εισβάλει στην τέχνη τότε γίνεται Χ+ το ίδιο και στην επιστήµη. Είναι παράγων ανατροπής και ανανέωσης . Αυτό βέβαια µπορεί να ισχύσει, όταν αυτός ο άγνωστος δεν υποδύεται έναν γνωστό , που ανήκει στον υπερθετικό βαθµό του λόγου και προτάσσει τελεολογικές λύσεις για ανάπτυξη θεολογικών πρωτοβουλιών κι όταν αυτός ο άγνωστος δεν εξοστρακίζεται εν όψει ενός ” τέλειου ” πολιτειακού συστήµατος κι όταν αυτός ο άγνωστος δεν γίνεται ιδεολογικό κατασκεύασµα για παραπλάνηση των ανθρώπινων διαφορών σε γένος, φυλή, σκέψη ιδιοσυγκρασία, αλλά φορέας ενός συνολικού προτάγµατος του ανθρώπινου γένους. Ο άγνωστος Χ αναγνωρίζεται στην διαφορά και στον άλλον που αν δεν επικοινωνήσουµε µαζί του δεν θα γνωρίζουµε το άγνωστο που φέρει την ζωή και διεκπεραιώνει τα όριά της. Ο άγνωστος Χ κατασκευάζει λαβυρίνθους για να γίνει το άγνωστο γνωστό – να βρει τις διαδροµές.΄Ετσι έψαξα τον κεραυνό και προσπάθησα να τον φέρω στην ανθρώπινη κλίµακα.
Ο άνθρωπος που αποκτάει φτερά, που κλέβει από τους θεούς τη φωτιά, γινόταν κατά περιόδους πρότυπο ζωή, ήτανε όµως πάντα πρόκληση! Ο ∆αίδαλος είναι ο τύπος του καλλιτέχνη που φέρει ικανότητες τόσο αρχιτεκτονικής, όσο και γλυπτικής, ακόµη κι εφευρέτης µηχανικών µέσων είναι! Στον δε Μένωνα του Πλάτωνα τα γλυπτά του χαρακτηρίζονται ως έµψυχα! Από τον πανεπιστήµονα Αριστοτέλη, στους εγκυκλοπαιδιστές έως την σηµερινή µορφή ειδίκευσης κι ανάλυσης που έχει πάρει η επιστήµη, ο άνθρωπος ζητάει λύσεις ανάλογες του εκάστοτε κοινωνικού γίγνεσθαι . Έτσι από τον ∆αίδαλο στον Λεονάρντο, έως τους σηµερινούς καλλιτέχνες , βλέπουµε περιόδους αναλαµπών, όπου τα όρια διαπλατύνονται κι απελευθερώνεται η δηµιουργική δράση. Στον 20ο αιώνα ο διάλογος τεχνών και επιστηµών κορυφώνεται, όντας ζητούµενο της κοινωνικής πραγµατικότητας και παράγωγο των ερευνών και ανακαλύψεων του 19ου αιώνα.
Σήµερα υπάρχουν νέοι που επαναπροσδιορίζουν/ψάχνουν την εικαστική αίσθηση και αποφεύγουν την συντηρητική της προσέγγιση. Όχι πως δεν υπάρχει και η µεταµοντέρνα λογική του σχετικισµού και της συντήρησης! Σε ποιους χρειάζεται η πρωτοποριακή λογική σήµερα; Ποιοι είναι οι εικαστικοί που παράγουν σηµαντική τέχνη σήµερα ( θα δίνανε όλοι την ίδια απάντηση;) ή ποιοι νοιώθουν πρωτοπόροι και θέλουν να το αποδείξουν µε τις εικαστικές τους παραγωγές; Μήπως οι αυθεντικοί πρωτοπόροι δεν το θέτουν έτσι κι αλλιώς και µάλιστα δεν το διεκδικούν µέσα σε µια τέτοια ελληνική εικαστική πραγµατικότητα; Μήπως θα έπρεπε να συµβεί το αντίθετο και να δοθεί η µάχη; Μήπως αυτός ο χαρακτηρισµός υποτιµά το µεγαλείο της πρωτότυπης έµπνευσης που κρύβεται πίσω από µια στρατιωτικής εφαρµογής/προέλευσης καταβολή, της λέξης πρωτοπορία;
Έτσι, χρησιµοποιώντας αυτόν τον χαρακτηρισµό, ας ακούµε/διαβάζουµε « ερευνητικός », « ανανεωτικός », ας ψάξουµε νέες εννοιοδοτήσεις γι’ αυτά τα µεγάλα εικαστικά γεγονότα που µόλις και τα µαθαίνουµε/τα παρακολουθούµε και πολλές φορές εξαφανίζονται, αφήνοντας ένα ελάχιστο ίχνος! Έχω συνηθίσει αυτό το γεγονός από εικαστικά έργα Τέχνης-Τεχνολογίας που έχουν µια τέτοια συµπεριφορά εξαφάνισης. Αλλά και από θεατρικές παραστάσεις, από χορευτικές, από εικαστικά δρώµενα, από ποιητικά δρώµενα- όπου πήρα ενέργεια και πνευµατική τροφή και τα χαρακτήρισα αριστουργήµατα, διαµάντια και µετά από λίγο καιρό δεν θυµόµουνα τους συντελεστές, ήξερα πως τους είδα στο τάδε φεστιβάλ στην τάδε γκαλερί – αυτό αρκεί. Και αυτό που πήρα, αρκεί. Εκεί επιτόπου µέσα στο έργο, στην ατµόσφαιρά του στο περιβάλλον αυτό ενεργοποιηµένος ένα κοµµάτι τέχνης κι εγώ. Ναι ο ρόλος της πρωτοπορίας είναι και να διαχέεται, να σκορπίζει το πνεύµα της για να συνεχίζει να αναπνέει δηµιουργικά αυτός ο χώρος. Η θετική πλευρά είναι να δώσει ζωή έτσι που πιο εύκολα να ορθώσει το ανάστηµά της για να ξεπεραστούν οι επαναλήψεις και οι µονότονες πληκτικές εικαστικές διαπραγµατεύσεις. Άλλοτε απλά φλύαρες κι άλλοτε διακοσµητικές ή µονότονα εµπορικές!
Μία λέξη έχει πολλές χρήσεις και υπηρετεί πολλούς σκοπούς. Για παράδειγµα η επιστηµονική /τεχνολογική πρωτοπορία ορίζεται ως τέτοια γιατί ζητάει αυτόµατα να ξεπεραστεί, αυτός είναι νόµος της επιστηµονικής εξέλιξης και έρευνας. Όχι πως τότε που ταυτίστηκαν η πολιτική/κοινωνική πρωτοπορία µε την καλλιτεχνική ήτανε δυνατό να τα διαχωρίσεις, γιατί στα ιστορικά κινήµατα έχουµε µια µάλλον εύκολη ταυτολογική προσέγγιση. Υπήρξε ενθουσιασµός για τα καινούρια κοινωνικά επιτεύγµατα, αυτό οδήγησε πολλούς καλλιτέχνες στο να χρησιµοποιήσουν αυτό το δεδοµένο σαν απάντηση στα υπάρχοντα είδη τέχνης που κυριαρχούσαν. Είναι βέβαιο πως οι ελπίδες για να ζήσει και να ζήσει καλύτερα ένας κόσµος φέρνουν αισιοδοξία κι η γιορτή των τεχνών είναι προ των πυλών, σαν το πρωινό χαµόγελο ενός παιδιού!
Η γέννηση αυτού του οπτικού αλφάβητου που εξέθεσα συµπληρώνει την έρευνά µου γύρω από το φυσικό φαινόµενο του κεραυνού. Έρχεται µετά από την τελειοποίηση του ηλεκτρονικού τυπωµένου κυκλώµατός µου παραγωγής υψηλής τάσης και τις ατοµικές κι οµαδικές παρουσιάσεις του ηλεκτρικού φαινοµένου µέσα στην τέχνη. Και τελευταία, µετά την κυκλοφορία στην Γαλλία του ποιήµατός µου éclat-éclair που έγραψα στα γαλλικά, που στις 140 σελίδες του, έχει εκτός από το ποίηµα και ανάλογες σελίδες µε φωτογραφίες από τα ίχνη/την αύρα των κεραυνών -δηλαδή αυτό το µπλε δηµιούργηµα της ολικής εκφόρτισης που αποτέλεσε την βάση του αλφάβητού µου. Το µπλε αλφάβητο δηµιουργήθηκε από το έργο Vision ( όρασις/όραµα ). Κοιτώντας ο φακός της φωτογραφικής µηχανής µέσα από τον καµπύλο καθρέφτη του έργου την ηλεκτρική εκφόρτιση υψηλής τάσης – κεραυνός – αποτυπώθηκαν αυτές οι µπλέ ενεργειακές εστίες. Ο καθρέφτης βοήθησε στο να αναδειχθούν τα µη ορατά σηµεία του οπτικού φάσµατος δηλαδή το υπέρυθρο και το υπεριώδες.
Η έκθεση Κ Ω Σ Τ Η Σ – ΜΠΛΕ ΑΛΦΑΒΗΤΟ πλαισιώνεται από βίντεο κεραυνών σε αργή κίνηση, συνοδευόµενο από πρωτότυπη ηλεκτρονική µουσική σύνθεση του Κώστα Μαντζώρου. Παράλληλα, τεκµηριώνεται µε έκδοση η οποία περιλαµβάνει κείµενα του ιστορικού τέχνης Jacques Donguy, της ∆ρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας Μορφίας Μάλλη, καθώς και της ιστορικού τέχνης και επιµελήτριας της έκθεσης Άλιας Τσαγκάρη. Αξίζει να σηµειωθεί ότι αυτή η έκθεση στην Roma gallery στην Αθήνα θα έχει συνέχεια στο Παρίσι στην Gallerie Satellite. Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών.Καλοτάξιδη και πολλά συγχαρητήρια! Τυχερή γιατί βίωσα τον πρώτο της σταθµό στη ROMA GALLERY!!!! Καλή επιτυχία στους επόµενους σταθµούς σας!
Πηγές φωτογραφιών :
https://www.costis.gr/mupilambdaepsilon-alphalambdaphi940betaetatauomicron-tauomicronupsilon-kappaomegasigmatau942-sigmatauetanu-roma-gallery.html
Οι φωτογραφίες που πλαισιώνουν το αφιέρωµα παραχωρήθηκαν ευγενικά αποκλειστικά για τις ανάγκες του αφιερώµατος µας στην εφηµερίδα ΧΝ από τον δηµιουργό κ. Κωστή Τριαν και τον ευχαριστώ θερµά για την τιµή της εµπιστοσύνης του!!!!
Η Μ.Α.∆ρακάκη είναι Επιµελήτρια του Μουσείου Σχολικής Ζωής ∆ήµου Χανίων µε ειδίκευση στην πολιτισµική επικοινωνία και πολιτιστική διαχείριση
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΟΝ ΙΣΤΟΤΟΠΟ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ και στις διευθύνσεις :
https://www.facebook.com/Triandaphyllou/
https://www.costis.gr/mupilambdaepsilon-alphalambdaphi940betaetatauomicron-tauomicronupsilon-kappaomegasigmatau942-sigmatauetanu-roma-gallery.html
https://www.roma-gallery.com/
https://www.nationalgallery.gr/artist/triantafyllou-kostis/
https://www.facebook.com/photo/?fbid=10241350605287196&set=a.10226976088213253
https://m.popaganda.gr/art/kostis-triantafyllou/
http://www.bookbar.gr/c-o-s-t-i-s-bleu-alfavito-eikastiki-ekthesi/classic-drinks/classic-drinks-news?
https://www.roma-gallery.com/
https://www.costis.gr/
